Stress kan een scala aan emotionele en fysieke reacties veroorzaken. Waar deze reacties emotioneel zijn, kunnen gevoelens worden veroorzaakt door hoe we denken, waarnemen en reageren op een situatie. We kunnen ons bijvoorbeeld overweldigd of angstig voelen. Het lichaam kan ook een lichamelijke reactie ervaren, zoals een verhoogde hartslag, zweterige handpalmen en diarree.


Maar wat heeft stress met de overgang te maken?

Voor sommige vrouwen kan het doormaken van de overgang op zich al stressvol zijn. De overgang kan een levensveranderende ervaring zijn en is helemaal niet negatief, zoals ons vaak wordt voorgehouden. Het kan een tijd zijn om je leven te evalueren: om te kijken naar je carrière, relaties en gezondheid en welzijn.

Fluctuerende hormoonspiegels tijdens de overgang veranderen de manier waarop je fysiek en emotioneel reageert op stress en kunnen gevoelens van depressie of angst veroorzaken of je overweldigd en geïsoleerd doen voelen. Sommige vrouwen die zich niet realiseren dat deze gevoelens hormonale problemen zijn, krijgen soms antidepressiva voorgeschreven als oplossing, maar er zijn tal van natuurlijke manieren om je symptomen te beheersen en sommige van de stressgevoelens die je ervaart te verlichten.

Kort biologie lesje

Je lichaam maakt bij stress twee hormonen aan, cortisol en adrenaline. Ze worden geproduceerd in een deel van het endocriene systeem dat de bijnieren worden genoemd. Deze klieren zitten bovenop je nieren. Ze krijgen meestal niet veel aandacht, wat jammer is, omdat ze bijzonder hard voor je werken, zowel tijdens de overgang als wanneer je chronische stress ervaart.

Cortisol en adrenaline zijn je 'vecht-, vlucht- of bevries'-hormonen. Hoewel dit negatief klinkt, kunnen deze hormonen je energie, focus en alertheid geven. Chronische, langdurige stress kan grotere gezondheidsproblemen veroorzaken en de balans tussen je hormonen verstoren.


Chronische stress en overgang

Tijdens de overgangsjaren nemen de bijnieren een deel van het werk van de afnemende werking van de eierstokken over en produceren ze kleine hoeveelheden progesteron en oestrogeen. Je lichaam is geweldig in het aanpassen in de overgangsperiode, maar je bijnieren kunnen deze vrouwelijke hormonen niet efficiënt produceren als ze constant stresshormonen naar buiten moeten pompen: je lichaam zal namelijk altijd overleven boven vruchtbaarheid kiezen.

Wanneer je stress ervaart, wordt je lichaam klaargestoomd voor een aanval en kiezen je bijnieren ervoor om cortisol en adrenaline te produceren in plaats van de productie van oestrogeen en progesteron. Dit is slecht nieuws voor als je in de overgang zit, omdat je deze hormonen nodig hebt voor je gezondheid en je emotionele welzijn.

Wanneer je chronische stress ervaart, of het nu komt door een suikerrijk dieet, een slechte relatie of doordat je je overweldigd voelt, dwingt het je bijnieren om hoge cortisolspiegels aan te houden. Dit kan ook leiden tot bijnieruitputting, ook wel een 'burn-out' genoemd, wat kan leiden tot depressie, gewichtstoename, uitputting, slapeloosheid en wazig denken.


Progesteron, oestrogeen en stress

Progesteron en oestrogeen werken tegen de invloed die cortisol op je lichaam heeft. Je lichaam kan stress vóór de overgang bufferen omdat we dan optimale progesteronspiegels hebben. Zodra die niveaus tijdens de peri-menopauze beginnen te dalen, verzwakt het cortisol buffereffect. Hoge cortisolspiegels kunnen ook de impact van progesteron op het lichaam verminderen.

Hoge cortisol kan de volgende symptomen veroorzaken, die ook symptomen zijn van de peri-menopauze:

  • Slapeloosheid
  • Weinig energie, zelfs als je voldoende slaapt
  • Frequente verkoudheid
  • Verlangen naar ongezond voedsel
  • Spijsverteringsproblemen zoals een opgeblazen gevoel
  • Gewichtstoename, vooral rond het midden
  • Lage geslachtsdrift
  • Meer pijntjes en kwaaltjes
  • Slecht humeur


Wat kun je eraan doen?

De peri-menopauze jaren zijn de ideale tijd om na te denken en eerlijk te zijn tegen jezelf over je levensstijl. Probeer de factoren te achterhalen die mogelijk bijdragen aan je gevoelens van stress.

Bloedsuikerspiegel

Focus je op een dieet dat je bloedsuikerspiegel in evenwicht houdt. Als je een dieet eet dat je bloedsuikerspiegel in een achtbaan stuurt, zal je lichaam reageren door meer cortisol te produceren. Wanneer je bloedsuikerspiegel daalt na een cake en koffie, gebruikt je lichaam cortisol om je bloedsuikerspiegel weer op peil te brengen.

Manieren om stress te verminderen

Het kan moeilijk zijn om stress te verminderen in onze snelle, moderne wereld, maar er zijn manieren om deze stress te beheersen:

  • Diepe ademhalingsoefening - 5 diepe, lange ademhalingen kunnen je zenuwstelsel effectief kalmeren.
  • Ontspanning/meditatie - 5 minuten zitten met je ogen dicht en je concentreren op je ademhaling kan wonderen doen.
  • Wandelen - dit is een over het hoofd geziene activiteit die niet alleen goed is voor je algehele welzijn, maar ook uitstekend is voor stressbeheersing.


Voedingstips

Tijdens de overgangsjaren is het aan te raden goed op je nieuwe gezondheidsbehoeften te letten en e.v.t. je voedings- en levensstijl aan te passen. Je kunt bijvoorbeeld denken aan:

  • Hoe meer variatie aan groenten je eet, hoe minder je lichaam zal smachten naar ongezond voedsel.
  • Eiwitten van goede kwaliteit, vlees/vis/eieren/peulvruchten, omdat ze je langer een vol gevoel geven.
  • Stap af van bewerkte, voorverpakte voedingsmiddelen en keer terug naar gezondere, zelfgemaakte voedingsmiddelen.
  • Let op je suikerinname: een dieet met veel suiker/koolhydraten veroorzaakt een stressreactie in je lichaam.


Bewegen

Het menselijk lichaam houdt van bewegen, dus beweeg het zoals je wilt: dansen, zwemmen, wandelen, hardlopen, yoga, pilates of aerobics. Let op dat intensieve lichaamsbeweging ook een bron van stress kan zijn via de productie van cortisol, dus het is goed om zoiets als aerobics in evenwicht te brengen met een zachtere activiteit, zoals yoga en pilates.


Schrijf van je af

Opschrijven hoe je je voelt, kan een goede manier zijn om informatie te ontladen die je niet met anderen wilt delen. Het kan je helpen om bepaalde gebieden die je aandacht nodig hebben, duidelijker te zien.

Het is ook een goede gelegenheid om kennis te nemen van de taal die je gebruikt als je tegen jezelf praat: behandel je jezelf als je beste vriend of je ergste vijand? Wees aardig en zachtaardig voor jezelf en houd stressvolle situaties in de gaten die je misschien moet aanpakken. Misschien kan het nodig zijn om hiervoor hulp te vragen bij een hulpverlener.


Wil je meer weten over de overgang en ontdekken hoe je o.a. van je klachten zoals vermoeidheid, opvliegers, een laag libido, vergeetachtigheid en depressiviteit afkomt?

Krijg grip op je hormoonhuishouding en leer over de menopauze met de 3 overgangsfasen, de verschillende typische lichamelijke overgangsklachten en de geestelijke overgangsklachten. 

Ontdek hoe je op een eenvoudig manier je leefstijl kunt aanpassen voor een evenwichtige en prettige overgangsperiode.

Leer meer over je lichaam, (h)eerlijke voeding, balans, ontspanning én natuurlijke beweging.

Dé kans voor meer balans, bewustwording, zelfontplooiing, zelfliefde en tijd voor jezelf tijdens deze ingewikkelde fase.

Meld je nu aan!

Boek tips

Meer Artikelen

De maan is een van de mooiste en meest indrukwekkende objecten aan de hemel en ongelooflijk interessant om te zien, aangezien de maan er elke

Vreugde is een emotie en emoties zijn woordeloos. Emoties zijn pure fysieke sensaties in ons lichaam. We drukken de emotie van vreugde op vele fysieke

We hebben allemaal wel eens te maken met een soort van stress. Vaak zijn we zo druk met alle balletjes in de lucht houden, dat

3 ademhalingsoefeningen om je lichaam in slaap te krijgen. Heb je en overvol brein? Blijf je piekeren over ideeën of dingen die je nog moet

De kracht en energie van kleur is sinds de allereerste beschaving een natuurlijk iets. Elke cultuur, ongeacht de locatie in ruimte of tijd, heeft de

De maan is een van de mooiste en meest indrukwekkende objecten aan de hemel en ongelooflijk interessant om te zien, aangezien de maan er elke

Alles voelt als een zware opgave als je met een depressie te maken hebt. Naar het werk gaan, een praatje maken met vrienden of gewoon