Ongeveer 80% van alle vrouwen die de menopauze naderen, hebben last overgangsklachten. Typische symptomen van de overgang, zoals opvliegers en nachtelijk zweten, worden veroorzaakt door hormonale veranderingen.

Vrouwen praten niet graag over deze overgangsklachten, maar de symptomen zijn heel normaal. Hieronder staan 5 veel voorkomende overgangsklachten in deze best wel ingewikkelde fase. Vervelende Overgangsklachten, wat kun je er nu aan doen?

5 veel voorkomende overgangsklachten

Angst

Tijdens de overgang kunnen bij sommige vrouwen de symptomen van angst toenemen.

Een verandering in het niveau van het hormoon oestrogeen heeft een direct effect op de hormonen (neurotransmitters) serotonine, noradrenaline, dopamine en melatonine, omdat deze een belangrijke rol spelen op je stemming en emoties.

Om ervoor te zorgen dat paniekaanvallen niet of nauwelijks aanwezig zijn tijdens de overgang, is het belangrijk, wanneer je gevoelig bent voor angst en paniekaanvallen, om meer te leren ontspannen en gezonder te gaan leven.

Hoe pak je angst aan? 

• Doe ontspanningsoefeningen zoals bijvoorbeeld meditatie of ademhalingsoefeningen.
• Neem een warm bad na een lange dag.
• Zorg dat je voldoende slaapt, want vermoeidheid en slaapgebrek stimuleren angst.
• Ga lekker naar buiten, frisse lucht doet namelijk goed.
• Neem voldoende lichaamsbeweging, minstens 30 minuten per dag yoga of wandelen. Bewegen is goed voor je hersenen. Het verbetert je geheugen, zorgt ervoor dat je beter slaapt en vermindert stress.

Depressie

Een depressie is een mentale toestand die wordt gekenmerkt door een pessimistisch gevoel van ontoereikendheid, een gevoel van verdriet en een ontmoedigd gebrek aan activiteit. De ernst en de duur van depressie is een belangrijke factor bij het onderscheid tussen gewoon verdriet en depressieve stoornis. Gevoelens van verdriet zijn normaal in het leven en vooral nodig bij tegenslagen of verliezen. Maar als dergelijke gevoelens aanhouden of je dagelijks leven verstoort, kan dit wijzen op een depressieve stoornis.

Depressie kan op elke leeftijd voorkomen, maar is vooral ook een veel voorkomend en mogelijk ernstig symptoom van de overgang. Vrouwen tussen de 45 en 55 jaar hebben vier keer meer kans om een depressie te ontwikkelen. Tot 30% van de vrouwen in de overgang lijdt aan depressie of depressieve episodes. Wanneer deze niet behandeld worden, kan depressie leiden tot een ernstige psychische stoornis.

Gebrek aan oestrogeen

De onderliggende oorzaak van een depressie in de overgang, heeft te maken met een hormonale onbalans, met name de verlaagde oestrogeenspiegels. Oestrogeen speelt een grote rol bij het reguleren van je hersenfuncties en heeft het samen met de hormonen serotonine en cortisol een grote invloed op je humeur. Verlaagde oestrogeenspiegels tijdens overgang kunnen ook andere fysieke en psychologische symptomen veroorzaken, zoals opvliegers en angst, die op hun beurt weer kunnen leiden tot depressie.

Verander je leefstijl

• Beweging, zwemmen, wandelen, yoga, fietsen, enz. maken endorfine vrij, ze verlichten spierspanning, verminderen stress en verbeteren de slaapkwaliteit en het algemeen welzijn.
• Gezonde voeding, vooral oestrogeen bevorderende voedingsmiddelen zoals soja, appels, alfalfa, kersen, aardappelen, rijst, lijnzaad en yams hebben een positief effect op je hersenfuncties. Overmatige consumptie van suikerhoudend voedsel en alcoholische dranken kun je beter weglaten.

Therapie voor depressie

Bij klachten van een depressie in de overgang kunnen gesprekken met je huisarts, psychotherapie of een gesprekstherapie een goede manier zijn om gevoelens een plek te geven.

Lees ook deze artikelen: Hack jouw hormonen voor een beter humeur en 9 tips om te dealen met je depressie

Hoofdpijn/ migraine

Hoofdpijn en migraine behoren tot de meest voorkomende symptomen van de overgang. Veel vrouwen ervaren echter hoofdpijn vóór het begin van de overgangsjaren, die vaak kort voor het begin van de menstruatie optreedt. Hoofdpijn kan door verschillende factoren worden veroorzaakt. Er zijn verschillende soorten hoofdpijnen die vrouwen ervaren tijdens de overgang als gevolg van schommelende hormonen.

Oorzaken

De hormonen oestrogeen en progesteron hebben een belangrijk effect op de hersenen en hun bloedvaten. Oestrogenen verwijden de bloedvaten, terwijl progesteron ze vernauwt. De hormoonschommelingen stimuleren constant de bloedvaten om uit te zetten en samen te trekken. Sommige vrouwen krijgen hoofdpijn door dalende oestrogeenspiegels. Bij andere vrouwen wordt hoofdpijn veroorzaakt door hoge oestrogeenspiegels.

Hoewel hormonale onbalans de belangrijkste oorzaak is van hoofdpijn bij vrouwen die door de overgang gaan, zijn er andere factoren die hoofdpijn kunnen veroorzaken of verergeren, zoals bijvoorbeeld spanning, stress, verkeerde voeding en vel licht.

Zo verminder je hoofdpijn en migraine

• Veranderingen in levensstijl en stressvermindering zijn de beste manieren om hoofdpijn te behandelen, vooral bij chronische hoofdpijn
• Drink voldoende water of kruidenthee. Minimaal 2 liter per dag
• Zorg voor voldoende slaap
• Probeer voedsel te vermijden dat migraine veroorzaakt. Enkele hiervan kunnen zijn: oude kaas, chocolade, koffie of kunstmatige zoetstoffen.
• Beweeg ten minste 30 minuten per dag in de frisse lucht.
• Doe aan ontspanningsoefeningen

Pijnlijke gewrichten

Naast opvliegers behoren pijnlijke gewrichten tot de meest voorkomende symptomen van de overgang. Aangenomen wordt dat 60-70% van alle vrouwen wisselende mate van gewrichtspijn ervaart tijdens deze periode. De veranderende hormoonspiegels tijdens de overgang hebben een enorme impact op het immuunsysteem. Oestrogenen hebben een grote invloed op de neiging tot ontstekingen. Een gebrek aan oestrogeen leidt tot frequente gewrichtspijn, aangezien het gebrek aan oestrogeen tegelijkertijd ook het synoviaal vocht / gewrichtsvloeistof vermindert.

Veel voorkomende symptomen

• Pijn in schouder-, hand- en kniegewrichten en heupen
• Ochtendstijfheid
• Zwelling en gevoel van warmte in de gewrichten

Manieren om gewrichtspijnen aan te pakken

• Neem voldoende lichaamsbeweging, ga bijvoorbeeld zwemmen en wandelen
• Doe aan Yoga of Tai Chi
• Drink voldoende water en/of kruidenthee, zo’n 2 liter per dag
• Zorg voor voldoende zonlicht, neem vanaf de herfst vitamine D

Spijsverteringsproblemen

In de overgang hebben veel vrouwen last van  spijsverteringsproblemen. 

Zoals vaker beschreven heeft oestrogeen een effect op het stresshormoon cortisol. Wanneer de oestrogeenspiegels tijdens de overgang dalen, neemt het cortisol toe. De verhoogde cortisolspiegel leidt enerzijds tot verhoogde bloeddruk en bloedsuikerspiegels en anderzijds wordt de afgifte van maagzuur en ook de maaglediging in de dunne darm vertraagd. Dit kan dan leiden tot spijsverteringsproblemen. Angst- en paniekaanvallen tijdens de overgang verhogen de cortisolspiegel nog meer, wat kan leiden tot alle symptomen van het prikkelbare darm syndroom.

Symptomen, een paar voorbeelden

• Winderigheid
• Diarree
• Krampen
• Buikpijn
• Constipatie
• Maagzuur

Op deze manier stimuleer je je spijsvertering

• Eet minder koolhydraten (suikerhoudend voedsel)
• Gebruik minder witte bloem producten
• Eet meer plantaardige eiwitten
• Drink voldoende, minstens 2 liter water en/ of kruidenthee per dag
• Zorg voor voldoende vitamines en mineralen, bijv. vitamine C, magnesium, calcium, vitamine D.
• Laat minstens 3 uur tussen een maaltijd en voor het slapengaan
• Zorg voor voldoende slaap- en herstelmomenten
• Doe aan ontspanningsoefeningen

Extra Note: Aandoeningen die de gezondheid van de eierstokken beïnvloeden, zoals kanker of hysterectomie, of bepaalde levensstijl keuzes, zoals roken, hebben de neiging de ernst en duur van de symptomen te verergeren. Neem bij ernstige aandoeningen altijd eerst contact op met je huisarts.

☆ Wist je dat er meer dan 30 verschillende overgangsklachten zijn? In de uitgebreide online cursus ‘Balans in de Overgang’ ontdek je alle klachten en krijg je direct toepasbare tips, inclusief praktische Eerste Hulp bij Overgangsklachten.